Begijnhof Amsterdam

Turlarla yapılan gezilerin rotasında Begijnhof Amsterdam Gezisi malesef yok. Şartlar nedeniyle genel olarak panaromik olarak planlanan bir geziden de başka bir şey beklememek lazım.

Buraya 15 sene önce turla gelmiş otobüse yetişmek zorunda olduğumuzdan zaman yetersizliği bu şehirdeki birçok güzelliği es geçmiştik. Şimdi ise tüm şehri ilk defa doyurucu bir şekilde gezdik.

Amsterdam, eğer başka şansınız yoksa ya da dil bilmiyorsanız bence turla gezilecek bir şehir değil. Genel olarak en az 4 gün ayrılıp gezilmesi gereken bir şehir. Kendinize akışa bırakıp zaman limiti olmadan şehirde gezebilmelisiniz.

Bazen tesadüfler de iyidir. Örneğin, aslında mutlaka gezilecek yerler listesinde bulunan Begijnhof Amsterdam da karşımıza tamamen tesadüfen çıktı. Planımızda olmamasına rağmen buraya da zaman ayırdık.

600 yılı aşkın bir süredir, Amsterdam’ın en eski bölgelerinden biri olan begijnhof, şehrin hareketli merkezinin sakin bir köşesinde bulunuyor.

Gezginler için yazımın bundan sonraki bölümlerinde Begijnhof ve çevresi ile ilgili işinize yarayacak detaylı bilgiler vereceğim.

Begijnhof Amsterdam’a Ulaşım

Amsterdam’da şehir içi ulaşım modları ve ödeme şekilleri için Amsterdam Ulaşım Sistemi başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.

Begijnhof, şehir merkezinde, Spui Caddesi’ne yakın ve Dam Meydanı’na 7 dakika mesafede yer alıyor.

Begijnhof avlusu Kalverstraat, Spui ve Nieuwezijds Voorburgwal ile çevrili. Spui’nin kuzey tarafından ve Gedempte Begijnensloot’tan begijnhofa girişler var.

Buraya en yakın metro istasyonu yürüyerek 2 dakika mesafede bulunan Kuzey-Güney (M52) hattı üzerindeki Rokin Metro İstasyonu.

Söz konusu begijnhofa Amsterdam Merkez İstasyonu‘ndan 4, 12, 14 ve 24 Numaralı Tramlara ve Leidseplein‘den 2, 11 ve 12 Numaralı Tramlara binip Spui Tram Durağı’nda inip duraktan Nieuwezijds Voorburgwal‘a doğru yürüyerek de ulaşabilirsiniz.

Bu güzel Begijnhof merkez istasyonundan sadece 18 dakikalık yürüme mesafesinde bulunuyor. Tabii ki ben size bu şehirde engeliniz yoksa her zaman yürümenizi tavsiye ederim.

Hiç tavsiye etmem ama arabayla gelecekseniz Q-Park Kalverstraat sizin için en uygun otopark alanı.

Adres: Beguinage Amsterdam Nieuwezijds voorburgwal 371 1012 AB Amsterdam Tel: +31 (0)20 622 1918

Begijnhof Amsterdam Ziyaret Saatleri ve Giriş Ücreti

Burayı Pazar günleri hariç her gün 09.00-18.00 saatleri arasında ziyaret edebilirsiniz. Tüm turistler için giriş ve çıkış, Gedempte Begijnensloot’daki kapıdan yapılıyor. Giriş ise ücretsiz.

Begijnhof Amsterdam büyük ölçüde ziyaretçilere açık. Sadece evlerin bulunduğu kuzey kısmı, yalnızca ev sakinleri ve misafirleri için erişilebiliyor.

Begijnhof Nedir?

Önce Begijnhof nedir? ile başlayalım. Gördüğüm ve anladığım kadarıyla bu kelimenin 13. yüzyıldan itibaren özellikle Benelüks bölgesinde şehrin merkezinde rahibeler tarafından kurulan dışarıya kapalı avlu şeklindeki yaşam alanları anlamına geldiğini söyleyebilirim.

Bu geniş avluların etrafında genel olarak kilise ya da katedraller ile rahibelerin yarı-manastır toplulukları halinde yaşadığı yatay düzlemde konuşlandırılmış kır evleri yer alıyor.

İsmin kökeni hayatlarını ihtiyacı olanlara yardım etmeye adayan bir Hıristiyan dini tarikatı Beguines’den geliyor.

Sonraki yüzyıllarda buralarda dul kadınlar da ikame edilmeye başlanmış. Bugün tüm bölgeyi gezerseniz neredeyse her büyük şehirde bu tür bir begijnhof ile karşılaşacaksınız.

Begijnhof Amsterdam Tarihi

1150 yılı civarında, bir grup dindar kadın, öncelikli olarak hastalara bakmak ve eğitim sağlamak amacıyla dini bir toplulukta bir araya gelmeye karar vermiş. Bunlar ilk ‘beguine’lermiş, ancak o zamanlar bu isimle anılmıyorlarmış.

Begijnen hareketi, kadınların bağımsızlığının ilk işaretiymiş. İlk Begijnler, rahibe değilmiş ve tüm hayatlarını ömür boyu sürecek inanç yemini edip bir manastırın inzivasında geçirmiyorlarmış.

Yoksulluk yemini etmeyip geçimlerini genellikle dokumacılık, hemşirelik ya da öğretmenlik yaparak sağlıyor kendi mülklerine de sahip olabiliyorlarmış. Yani geçimlerini sağlamak için dünyadan kopmadan hayatlarını Allah’a adayan özgür kadınlarmış.

Kadınlar daha küçük yaşlarda Begijnhof’a katılabiliyorlarmış. Sadece babaları kabul edilen Begijnhof rahibine itaat ediyorlarmış.

Evli olmamaları gerekse de, iffet yemini etmek zorundalarmış. Evlenmek veya aileleriyle olmak gibi nedenlerle yeminlerini istedikleri zaman bozup Begijnhof’dan ayrılabiliyorlarmış ya da örneğin savaşlarda dul kaldıklarında da Begijnhof’a katılabiliyorlarmış.

Her ne kadar Begijnler genel olarak dindar ve bekar bir yaşam sürdüyse de Roma Katolik Kilisesi’nin yerleşik yaşam kurallarına uymadıkları için (yoksulluk yemini etmemişler, katı manastır tarikatlarının aksine kişisel mülkiyetlerini ve haklarını korumuşlar ve resmi sürekli yeminlere bağlı olmamışlar) bu durum onlara günlük yaşamlarında ve dini uygulamalarında özgürlük vermiş.

Barındıkları odaların karşılığında yoksullara eğitim, hastalara bakım ve tekstil işleme alanlarında faydalı çalışmalar yapmışlar. Sessizlik, sade yaşam ve dayanışma bu küçük topluluğun temelini oluşturmuş.Dolayısıyla da döneminde çok göze batmışlar.

O zamanın erkek kilise liderleri de bundan hiç hoşlanmamış bu nedenle de Papa Clement V, 1311 yılında Beguines’i kafir ilan etmiş. Ancak bölgesel soylu ve bazı dini tarikatlar Begijnen hareketini destekleyince aforoz işe yaramamış ve zaman içerisinde kaldırılmış.

Amsterdam Begijnhof’un avlusunun kesin kuruluş yılı ise bilinmiyor. 1346 yılında Begijnhof’a tam mülkiyet olarak devredilen bir Beghynhuys bugün kayıtlarda mevcut.

Begijnhof’un tüzüğü, Amsterdam’ın dindar kurumlarının koruyucusu Albrecht van Beyeren tarafından 1393 yılında imzalanmış. Tüzükte Begijnhof korunurken Begijnlerin uyması gereken bir dizi kural belirlenmiş. Örneğin bu alana 3 yaşından büyük tüm erkek çocukların girmesi yasakmış.

Bugün hala avluda görebileceğiniz 34 numaralı Amsterdam’ın en eski evi Het Houten Huis 1420 yılında burada inşa edilmiş. Bugün şehirde bu tarihten kalan yapı göremezsiniz çünkü 1421 ve 1452 yılında çıkan yangınlarda tüm şehir kül olduğundan 1521 yılında şehir meclisinde tüm binaların tuğladan inşa edilmesine karar verilmiş ahşap bina inşa etmek de yasaklanmış.

Meydanın güney sınırında bulunan daha sonradan İngiliz Reform Kilisesi (Engelse Kerk) olarak adlandırılacak yapı 1452 yılında inşa edilmiş. 1421 ve 1452 yıllarında meydana gelen yıkıcı yangınlar bahse konu kilise binasına büyük hasar vermiş. Kilisenin sadece bugün de görebileceğiniz kulesi orijinal Orta Çağ eseri.

1578 yılında Protestanların yönetimi ele geçirmesinin ardından Amsterdam Kalvinist yönetimi altına girdiğinde, Begijnhof varlığını sürdürmesine izin verilen tek Roma Katolik kurumu olmuş. Bunun nedeni, buradaki evlerin Begijnler özel mülkü olmasıymış.

Kilise, 1607 yılında Amsterdam’daki İngiliz Protestan topluluğuna devredilmiş ve o tarihten bu yana da “İngiliz Kilisesi” olarak anılmış.

Bu dönemde Katoliklere ibadet yasak olduğundan ibadetler gizli yapılıyormuş. Gizli bir ibadethane (yeraltı kilisesi) niteliğindeki Begijnhof Şapeli (29 ve 30 numaralı binalar) 1680 yılında tamamlanmış. İbadet yasağı 1800’lü yıllara kadar devam etmiş.

Zamanla, ortaçağ evleri yeniden inşa edilmiş veya restorasyon geçirmiş. 34 numaralı evin cephesi korunmuş ve 1957’de orijinal malzemeler kullanılarak yeniden inşa edilmiş.

Böylece yüzyıllar boyunca Begijnhof Amsterdam’da sürekli yerleşim olmuş ancak bugün malesef burada artık Begijnler yaşamıyor çünkü son Begijn 1971 yılında ölmüş.

Begijnhof Amsterdam, 2010 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edilen Amsterdam Kanal Bölgesi içinde yer alıyor.

Begijnhof Amsterdam

Günümüzde Begijnhof, Amsterdam’ın en önemli turistik yerlerinden biri. Buranın en önemli özelliği Amsterdam’ın en önemli en eski yapılarından bazılarını barındıran tarihi avlularından biri olması.

Evlerin neredeyse tamamı Rijksmonumenten (Kraliyet Anıtı) statüsüne sahip. Begijnhof yönetimi, avludaki evlerin bakımından sorumlu.

Begijnhof’a girdiğinizde karşınıza çıkacak ilk görüntü 17. ve 18. yüzyıllardan kalma bölgeye özgü tarzlarda inşa edilmiş kendilerine has stilleri olan ev cepheleri.

Evlerin kendileri genellikle cephelerden daha eski. Örneğin 18 evin ahşap çatısı 15. yüzyıla dayanıyor. Geniş avluda ise kavak ve ıhlamur ağaçları var.

Begijnhof 34 numaralı evin ahşap cephesi hepsinin en eşsiz olanı. Het Houten Huis adlı bina şehrin en eski evi olarak kabul ediliyor. Önüne gelip diğer binalara baktığınızda koyu ahşap cephesiyle görsel olarak çarpıcı bir kontrast oluşturuyor.

Burada avlunun içinde 2 kilise var: Batı taraftaki Roma Katolik Begijnhof şapeli ve doğu taraftaki Presbiteryen İngiliz Reform Kilisesi (Engelse Kerk).

Batı taraftaki şapel, Begijnlerin Protestan Reformu’nun ardından kullanmaya başladığı şapel. Katoliklik 1578’den itibaren şehirde resmî olarak yasaklandığından, Begijnler şapelin dışını sıradan evler gibi gösterecek biçimde kamufle etmişler; bu düzen bugün hâlâ görülebiliyor.

Doğu taraftaki İngilizce Reform Kilisesi ise 15. yüzyılın ortasından kalma Gotik bir yapı. Bahçede, diğer şeylerin yanı sıra, bir Begijn heykeli bulunuyor.

Begijnhof bugün bile değişik amaçlı olarak varlığını sürdürüyor. Şu anda burada 100’den fazla 30 yaş üstü bekar kadın yaşıyor. Bu eski evler çok fazla bakım gerektirmekte. Dairelerin kiralanmasından elde edilen gelir, yönetim tarafından bu pahalı bakım masraflarını karşılamakta kullanılıyor.

Evlerin önüne geçen yürüme yolu buranın sakinlerinin kullanımında ve biz turistlere kapalı… Burada genel olarak ses çıkarmamak ve fotoğraf çektirmemek adına uyarılıyorsunuz ancak kurallara uyan da pek olmuyor.

Değerlendirme

Begijnhof Amsterdam bölgede tarihi olarak dini komplekslere örnek gösterilebilecek en güzel yerlerden biri. Çevresi ile birlikte bakıldığında bir ortaçağ masalına adım atmak gibi.

Amsterdamlılar bugün bahse konu güzel ve sakin yeri, sevimli evleriyle birlikte, gelecek nesiller için mevcut haliyle korumak için çok çalışıyor.

Amsterdam için esnek bir planlama imkanınız varsa ve bu güzel şehri gördüm demek istiyorsanız şehirde en çok tercih edilen destinasyonlardan biri olan Begijnhof ve çevresini de mutlaka hazmederek gezin. Özellikle de can alıcı fotoğraflar çekmek istiyorsanız.

Bu kapsamda önemli bir bilgi de vermeliyim. Begijnhof’a sabah biraz erkence gelirseniz doğudan gelen harika ışığı da arkanıza alıp güzel fotoğraflar çekebilirsiniz. Turlar öğleden itibaren burada olduğundan öğleden sonra güzel fotoğraflar alamazsınız.

Eğer merakınız varsa çiçek pazarının da (Bloemenmarkt Amsterdam) yürüme mesafesinde olduğunu da hatırlatayım…

Ülke bazında bir planlama için Hollanda Gezi Rehberi‘ne, bölgesel planlama için Benelüks Gezi Rehberi‘ne bakabilirsiniz. Sağlıcakla Kalın.