Zaandam Gezisi

Kışın Amsterdam seyahatimiz kapsamında Zaandam Gezisi de yapma imkanımız oldu. Amsterdam’ın hemen kuzeyinde yer alan Zaandam, Kuzey Hollanda eyaletinde bulunan büyüleyici bir şehir. Aynı zamanda, Hollanda’nın en popüler ve sevilen tarihi yerlerinden biri olan Zaanse Schans’a açılan kapı olarak da biliniyor. 

Zaandam, 13,5 km uzunluğundaki Zaan Nehir Bölgesi’ndeki Zaanstad Belediyesi’nin en büyük ve ana şehri. Zaan, Avrupa’nın en eski sanayi bölgelerinden biri olma özelliğini taşıyor.

Başlangıçta Zaan Nehri kıyısında gemi yapımı ve kereste işleme üzerine yoğunlaşmış bir sanayi kasabası olan Zaandam, son 30 yılda yapılan modern iyileştirmeler sayesinde popüler bir turistik destinasyon haline gelmiş.

Gezginler için yazımın bundan sonraki bölümlerinde söz konusu şehir ile ilgili işinize yarayacak detaylı bilgiler vereceğim.

Zaandam Gezisi

Zaandam’a Ulaşım

Öncelikle şunu belirtmek gerek. Amsterdam Ulaşım Sistemi harika. Bütçeye uygun çok güzel çözümler de sunuyor ama zaman da değerli olduğu için eğer Amsterdam gezinizde Zaandam ve çevresini de gezecekseniz Amsterdam Sloterdijk Metro İstasyonu çevresinde kalmanızda fayda var.

Çünkü o çevreye Alkmaar yönlü trenler gidiyor ve Alkmaar Trenleri de Amsterdam Sloterdijk Metro İstasyonu’nunun altından geçiyor.

Genel olarak burada ana metro istasyonları ile Amsterdam’a yakın bölgelerdeki turistik destinasyonlara giden tren hatları kestirilerek ulaşım oldukça kolaylaştırılmış.

Burada yine bir tavsiye daha veriyorum. Eğer Amsterdam gezinizde Zaandam ve çevresini de gezecekseniz Toplu Taşıma Çip Kartı (OV-Chipkaart) olarak şehre gelir gelmez Amsterdam GVB Bilet ve Bilgi Ofisleri’nden Amsterdam GVB Seyahat Bileti değil Amsterdam ve Bölge Seyahat Bileti almalısınız. Çünkü Zaandam ve çevresi Amsterdam GVB Seyahat Bileti kapsamında değil. Zaandam ve çevresi için I Amsterdam Şehir Kartı da geçmez bilginize…

Bu bilet ile ilgili fiyat, kapsam, süre ve alım yerleri ve tüm şehir ulaşım detayları için Amsterdam Ulaşım Sistemi başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.

Eğer bu biletiniz yoksa tüm metro istasyonlarında bulunan biletmatiklerinden tren biletlerini alabilirsiniz.

Tren bilet ücreti tek yön alırsanız 3-4 € civarında eğer gidiş dönüş alırsanız 5,6 €. Bir de online olarak E-bilet alırsanız tek yön 3 €’dan başlıyor.

Amsterdam Sloterdijk Metro İstasyonu ile Alkmaar arasında NS İntercity Trenleri çalışıyor. Bu hatta geçen günlük tren sayısı 141.

İstasyonlar arası seyahat süresi uğranılan istasyonlara göre 7 ile 20 dakika arasında olabiliyor.

Hollanda’da tren yolculukları rahat olmakla birlikte örneğin Belçika’ya göre biraz daha pahalı. Bunun da bilinmesinde fayda var.

Zaandam Tarihi

Avrupa’nın ilk sanayi bölgelerinden biri olan Zaan’ın tarihi, rüzgar enerjisiyle çalışan değirmenler etrafında şekillenmiş.

Zaandam’ın şehir merkezi ilk bakışta standart bir alışveriş ve yemek merkezi gibi görünebilir, ancak modern oteller, restoranlar ve dükkanların yanında yakından bakıldığında, Zaandam’ın tarihinin kalıntıları da görülebilir.

Zaandam, 16. ve 17. yüzyıllarda hem Hollanda’nın hem de Avrupa’nın ilk sanayileşmiş bölgelerinden biri olarak öne çıkmış. 

O dönemde denizle bağlantısı da olduğundan dünyanın en büyük kereste limanına ev sahipliği yapmış. Zaan Nehri boyunca gemi yapımında kullanılmak üzere burada kereste işleniyormuş.

Kereste endüstrisi ile kağıt endüstrisi de gelişmiş. Şaka ile karışık yerliler, ABD Bağımsızlık Bildirgesi’nin bile aslen Zaan bölgesinden gelen bir kağıda yazıldığına inanıyor.

Kereste, kağıt bir yana burada balina avcılığı da önemliymiş.

Sonuç olarak bu dönemde, dünyanın en büyük limanı olan yakındaki Amsterdam şehri için un, kereste, boya ve yağ üretmek üzere Zaandam ve çevresinde 600’den fazla yel değirmeninin kullanıldığı tahmin ediliyor.

Rus Çarı Büyük Petro, daha sonra Rusya’da uygulayacağı gemi yapım tekniklerini öğrenmek için 1697 yılında denizcilik uzmanlığı ve hareketli tersaneleriyle ünlü Zaandam’a gizlice gelmiş ve bir süre Zaandam’da ikamet etmiş. Bu dönemde Hollanda Altın Çağı’nı yaşıyormuş.

Çar Peter, bölgedeyken tanınmamak için yerel bir demircinin küçük evinde konaklamış. Ancak tanınınca da kraliyet ailesi üyeleri, cumhurbaşkanları ve Napolyon ile eşi tarafından ziyaret edilmiş. Bugün bu ev Hollanda’nın en eski 2. müzesi olarak kabul edilyor.

Fransız ressam Claude Monet’in de ilham almak amacıyla 4 ayını Zaandam’da geçirdiği söyleniyor. Claude Monet, 1871 yılında eşi ve çocuğuyla birlikte 4 ay boyunca Zaandam’da kalmış. Bu süre zarfında, 24 manzara ve 1 portreden oluşan şehrin manzaralarını ve sakinlerini tasvir eden tablolar yapmış. Ziyareti Sanayi Devrimi’nin bölgeyi etkilemesinden hemen önce gerçekleştiği için, bu resimlerde yel değirmeni ve su manzaraları yoğun olarak yer almış.

Tablolardan da anlaşılacağı üzere Monet’in ziyareti sırasında Zaandam’ın hâlâ denizle bağlantısı varmış. Şimdi mahalle olan bölgeler bir zamanlar su, tekneler ve yel değirmenleriyle doluymuş.

20. yüzyılda sanayi gerilerken, Zaandam’ın şehir merkezi korunmuş ve yeniden canlandırılmış. Kanallar temizlenmiş, tarihi yerler restore edilmiş ve işletmeler geri getirilmiş.

Zaandam Gezilecek Yerler

Zaandam Merkezi 2003 yılından bu yana yeniden geliştirme sürecinden geçiyor. Bugün, Zaandam’ın şehir merkezinde şehrin en önemli turistik yerleri ve simge yapıları bulunmakta.

-Stadhuis Zaanstad (Belediye Binası)

İstasyondan çıktığınız anda kendinizi bir masalın içinde hissediyorsunuz ve ilk olarak hemen sağ tarafınızda belediye binasını görüyorsunuz.

Bina yerel mimari özelliklerini yeni bir şekilde birleştirerek, bir dizi büyük Zaan evi şeklinde tasarlanmış.

Zaan ahşap evlerinin karakteristik özelliği, çeşitli yeşil tonlarında boyanmış çok düz ahşap cepheleri görebiliyorsunuz.

Bazıları belediye binasının sıradanlığından nefret ediyor ama yerliler Avrupa’nın en çok fotoğrafı çekilen belediye binası olduğu iddiasında…

Belediye binasının özel bir özelliği de ilginç düğün kulesi. Burada balkonda, öpüşen 2 balina görülebiliyor. Balina avcılığı, Zaandam’ın refahında önemli bir rol oynamış. Bu şehrin armasındaki balinalara bir gönderme aslında.

En üstte ise, birbirine kenetlenmiş 2 alyansla taçlandırılmış istasyon saati var. Eğer binayı gezmek isterseniz hafta sonları malesef kapalı. Hafta içi çalışma saatleri de oldukça değişken. Sadece öğleden önceleri garanti gibi….Tel: +31 75 681 6969

-Gedempte Gracht (Şehir Merkezi)

Bölge Hollanda’ya hiç yakıştıramadığım bir geniş avm niteliğinde. Dükkanlara girerseniz çoğunun sahibinin ya da çalışanının bu dünyaya çok alışık olan Türkler olduğu görmek ise bizim için hiç de şaşırtıcı olmadı.

Lego tarzı binalar şehrin ortasından geçen kanalın etrafında yan yana dizilmiş. Bir zamanlar buranın tarihi tersanelerle dolu olduğunu hayal etmek oldukça zor. Bu avm tarzı dükkanlar şehir merkezinin havasını bence kesinlikle bozmuş.

Açıkçası bir milyoncu tadındaki avm ortamı nedeniyle hayal kırıklığına uğradık. Çünkü burası tarihi hiçbir özelliği kalmamış bildiğiniz bir alışveriş caddesi olmuş.

Eğer bu sıkıcılıktan uzaklaşmak istiyorsanız ve zamanınızda varsa aşağı doğru devam ederseniz aynı zamanda eski şehir merkezine ve Zaan Nehri’ne de ulaşabilirsiniz.

Bu bölgede yukarıda da bahsettiğim şehrin tarihinde önemli yeri olan Czaar Peterhuisje (Çar Peter Evi) ve Monet Atelier (Monet Atölyesi) bulunuyor.

-Inntel Hotel

Tren istasyonundan biraz aşağı doğru yürürseniz şehrin simge yapısı 4 yıldızlı Inntel Otel’i göreceksiniz. Ana Zaandam Tren İstasyonu’na çok yakın mesafede bulunan bina, bölgenin en ünlü modern binalarından biri.

Eşsiz mimari tarzı, geleneksel Zaan evlerinin üst üste dizilişini andırarak bu oteli öne çıkarıyor. 4 güzel Zaan yeşili tonunda, neredeyse 70 ayrı Zaan evini sergiliyor. Her evin cephesi, yerel bölgedeki geleneksel bir evin gerçek cephesini temsil ediyor.

Otel, günümüzde Zaandam’ın tarihi ve modern cazibesini temsil eden bir simge yapı haline gelmiş durumda.

-Zaanse Schans

Kışın Amsterdam seyahatimiz kapsamında Zaanse Schans Gezisi de yapma imkanımız oldu. Hollanda’nın en popüler ve sevilen tarihi yerlerinden biri olan bu yel değirmeni köyü, Zaandam’a oldukça yakın mesafede bulunuyor.

İşin ilginci görecekleriniz sıradan değirmenler değil. Bizler değirmenleri sadece öğütme amaçlı kullanırken onlar yüzlerce yıl önce bu değirmenleri her biri farklı sanayi ürünleri üreten fabrikalar olarak kullanmışlar.

Bugün köy değirmencilere, müzelere, atölyelere ve el sanatları dükkanlarına ev sahipliği yapıyor. Değirmenlerden bazıları da hala faal ve çalışıyor.

Zaanse Schans ile ilgili daha detaylı bilgi için Zaanse Schans Gezisi başlıklı yazımızı mutlaka okuyun.

Zaandam Alışveriş

Belediye binasının yanında çok güzel hediyelik eşyalar satan dükkanlar var. Burada çok güzel hediyelikler ve orijinal aksesuarlar var.

Buralardan hediyelik alırsanız hem Zaandam hem de Zaanse Schans haritalarını da hediye ediyorlar. Gezmeye başlamadan önce dikkatlice haritaları incelemenizde fayda var.

Değerlendirme

Zaandam, tarihi ve moderni harmanlayan bir destinasyon. Çar Peter Evi gibi tarihi yerlerden, ikonik Inntel Oteli gibi modern mekanlara kadar, Zaandam şehir merkezi klasik Hollanda kültürünü çağdaş bir tarzla birleştiriyor.

Ancak yine de dürüst olmak gerekirse, Zaandam’ın merkezi, birkaç güzel pub ve canlı müzik yapılan bir mekan dışında pek özel bir yer değil. Yakındaki Zaanse Schans ise oldukça popüler. Ne yazık ki, bu ziyaretçiler bu nedenle Zaandam’dan gelip geçiyor ve şehrin turistik yerlerini ve tarihi değerlerini hiç göremeden kaçırıyorlar.

Aynı yanlışı yapmamanızı ve her dükkandan alabileceğiniz haritalar ile şehrin tarihi yerlerini görmeden gitmemenizi tavsiye ederim.

Ülke bazında bir planlama için Hollanda Gezi Rehberi‘ne, bölgesel planlama için Benelüks Gezi Rehberi‘ne bakabilirsiniz. Sağlıcakla Kalın.