Kemerdere Su Kemeri

Troya, destanlara konu olmuş ilk çağın en önemli kentlerinden biri. Şehrin ihtiyacı olan suyun bu önemli şehre ulaştırılması için ise Kemerdere Su Kemeri kullanılıyormuş.

Tarihi su kemeri kemeri, Troya Ören Yeri’ne kuş uçuşu yaklaşık 10 km mesafede Çakırbüvel Deresi üzerinde bulunuyor.

Dolayısıyla Troas şehirleri kapsamında yaptığımız gezi planımıza Kemerdere Su Kemeri Gezisi de eklendi. Çünkü bu kemer ve çevresinin gelecekte bölgenin kültür turizmi rotaları arasında olacağını düşünüyoruz.

Yazımın bundan sonraki kısmında gezgin arkadaşlarım için tarihi kemer ile ilgili işinize yarayacak detaylı bilgiler paylaşacağım.

Kemerdere Gezisi

Kemerdere’ye Nasıl Gidilir?

Burası arabayla Çanakkale’ye 40 dakika (35 km), İstanbul’a 4,5 saat (340 km), İzmir’e 4 saat (300 km) uzaklıkta. Maalesef buraya aracınız olmadan gelmek hayli zor.

Aracınızla gelirken İstanbul ya da İzmir’den geliyorsanız Truva Ören Yeri tabelasını geçtikten ya da tabelaya gelmeden Kumkale Tarım İşletmesi’nin karşısındaki döner kavşaktan Akçapınar Köyü yoluna gireceksiniz. Buradan itibaren 8 km içerisinde önce Akçapınar Köyü sonra Civler Köyü’nü geçip köyün mahallesi olan ancak adı Kemerdere Köyü olarak geçen küçük köye ulaşabilirsiniz.

Kavşaktan itibaren yol oldukça dar ve yorucu. Aracınızla da sadece Kemerdere Köyü meydanına kadar gidebilirsiniz. Daha sonra vadiye inmek için yaya olarak devam edeceksiniz. Bu hususa da dikkat etmenizde fayda var.

Kemerdere’nin Tarihi

Tarihçilere göre Troya’ya yakın bir mesafede bulunan Kemerdere, şehir için önemli bir su kaynağıymış.

Troya’nın özellikle Bizans Dönemi’nde önemli bir yerleşim yerine dönüşmesi ve nüfusunun Bizans oldukça artması ile şehrin su ihtiyacı da artmış.

O dönemde 10 km dahilindeki alanlardan kemerlerle şehre su getiriliyormuş. Bu uygulamaya Roma Döneminde de devam edilmiş.

Yaklaşık 2000-2500 yıl önce Romalılar, şehre su getirmek için o dönemde Troya’ya çok uzak olan bügünkü adıyla Kemerdere Su Kemeri’ni derin bir vadi üzerine inşa etmiş. Bu kemer ve sonrasında küçüklü büyüklü kemerlerle Troya’ya su taşımışlar.

Kemer, oldukça başarılı bir mühendislik eseri olduğu için yüzlerce yıl içerisinde geçirdiği bir çok depreme rağmen farklı dönemlerde onarılarak günümüze kadar gelmiş.

Doğu kısmındaki duvarlarının 30 metrelik bir kısmı yıkılmış olan tarihi su kemeri zaman içerisinde çok yıpranınca; kalanın da yıkılmasını önlemek ve gelecek nesillere aktarmak amacıyla Güney Marmara Kalkınma Ajansının (GMKA) desteğiyle Çanakkale İl Özel İdaresi tarafından aslına uygun olarak restore edilmiş.

2021 yılında başlatılan proje aşamasında yapı kapsamlı şekilde incelenmiş ve onarımda kullanılacak malzemelerin belirlenmesi amacıyla alınan numuneler analiz edilmiş.

Kemere doğru Orman Bölge Müdürlüğü tarafından yapıya ulaşım ve malzeme tedariki için bir servis yolu açılmış.

Troya Müzesi kontrolünde yapının eksik olan kısmının temel kalıntılarına ulaşılması için araştırma kazısı yapılmış.

Buluntulara istinaden yapının daha önce yıkılmış olan 30 metrelik kısım tamamlanmış.

Kemerin eksik korniş taşları yerine konularak, korniş üst kotundaki kemerlerin yapımına başlanmış.

Sağlam olan derzli kısımların dolguları yapılmış.

Taş imalatında mümkün olduğunca orijinal taş, eksiklerde ise orijinale uygun onarım taşı kullanılmış.

Onarımda kullanılan harç bile analiz sonuçlarına göre hazırlanmış.

Kemer ve üst kottaki su kanalı onarılmış ve cephe temizliği yapılmış.

Kemerdere Bugün

Kemerdere Su Kemeri, bugün Batı Anadolu’daki Roma Dönemi’ne ait sağlam kalmış kemerlerden biri olması nedeniyle önemli bir yapı olarak görülüyor.

Yaklaşık 1,70 m kalınlıkta tek sıra taş örgülü, 17 m açıklıkta ve 35 m yükseklikteki büyükçe bir kemer Troas bölgesinin en sağlam durumda ve görülebilir su kemeri olma özelliğini de taşıyor.

Troya Ören Yeri de düşünüldüğünde buranın restore edilmesi bölgedeki tarihi destinasyonların arttırılması açısından gayet yerinde olmuş.

Kemerin altından geçen su Çakırbüvel Deresi. Bu derenin suyu ileride küçük Kemerdere Köyü Göleti’ni oluşturuyor.

Bu göletten çıkan Kemer Deresi de Küçükmenderes Çayı’na karışıp Çanakkale Boğazı’na kadar gidiyor.

Kemer, derenin oluşturduğu turkuaz rengiyle küçük gölet ile birlikte bakıldığında Köprülü Kanyon havasında fotoseverler için harika sahneler oluşturuyor.

Göletin etrafında çınar ve çam ağaçları var. Göletin kenarında da 2-3 çadırlık bir kamp yeri var.

Bu arada ilgilenenler için gölette ise sazan ve tatlı su levreği de varmış.

Burada piknik yapabilir, gölette serinleyebilir, doğa ile iç içe güzel bir zaman geçirebilirsiniz.

Diğer taraftan proje için tarihi su kemerinin tarihi yapısı ve doğal dokunun güzellikleri ile tarih odaklı doğa ve ekolojik turizm alanı olması amaçlanmış ancak bugün göletin olduğu yer çöpten, pislikten, şişelerinden oturulamayacak halde. Bir de yürüyüşü rahatlatacak yürüme yolları da yapılabilir.

Yani sadece kemerin değil çevrenin de genel olarak elden geçirilmesi gerekiyor. Çünkü projenin doğa ve ekolojik turizm alanı kısmını ben göremedim.

Değerlendirme

Kemerdere Su Kemeri, tarihte Troas şehirlerinden Troya için önemli bir yere sahipmiş. Dolayısıyla bugünkü ören yerindeki yaşamı anlamak için buraları da görmek gerek.

Diğer taraftan burası çadır kurup hoşça vakit geçireceğiniz harika fotoğraflar çekebileceğiniz de bir yer.

Dolayısıyla yorulsanız da, zorlansanız da bu güzelliği görmelisiniz.

Troas ve Çanakkale ile ilgili diğer yazılarımız için Çanakkale Gezi Rehberi‘ne bakmayı unutmayın. Sağlıcakla Kalın…