Noel’de Bled zamanın durduğu bir kış masalı gibi adeta. Kıyısında yer alan buzul gölü, etrafını saran yemyeşil orman ve karla kaplı zirvelerin yansıması ile birlikte Julyen Alpleri’ne takılmış bir mücevher gibi parlıyor.
Gölün ortasında, birçok efsaneye konu pitoresk kiliseli küçük bir ada ve ona Bled’den uzanmaya çalışan Pletna tekeneleri…
Noel ile birlikte sabahları suyun üzerinde yükselen o gizemli sise eşlik eden beyaz bir rüya yol manzarası….
Yazdıklarımın hiç biri hayali bir tasvir değil gerçekten gördüklerim yaşadıklarım ve sizin de yaşamanızı istediklerim.
Son dönemde Avrupa’nın pek çok noktası Noel’de gidilecek en güzel yerler listesinde yer alıyor. Ancak, listenin çok azını aynı zamanda insana huzur da veren şehir dışı turistik cazibe noktaları oluşturuyor.
İşte o cazibe noktalarından biri de bence Bled. Ünlü Orta Avrupa şehir pazarlarına büyülü bir alternatif sunuyor. Burası hem Noeli hem manzaraları, tarihi mirasları ve iyi yerel gastronomiyi birleştirebileceğiniz harika bir yer.
Yazımızın bundan sonraki kısmında Noel’de Bled ile ilgili gezgin arkadaşlarımın işine yarayacak daha detaylı bilgilere yer vereceğim.
Noel’de Bled Gezisi
Bled Ulaşım
Bled ve çevresinde rahat gezebilmek için öncelikle Ljubljana Ulaşım Sistemi konusunda yeterli bilgi sahibi olmak şart. Çünkü Bled, Bohinj ve Jože Pučnik Havaalanı da şehir ile direkt bağlantılı Ljubljana metropolitan alanında kabul ediliyor.
Ljubljana Ulaşım Sistemi yazımız ile şehir ve metropolitan alanında kullanabileceğiniz tüm ulaşım modlarını ve istenen ücretler dahil kullanım bilgilerini detaylı olarak anlatmaya çalıştım. Yazımı dikkatlice okuduğunuz takdirde şehir ve metropolitan alanında çok daha rahat bir şekilde gezebileceğinizi değerlendiriyorum.
–Ljubljana Bled Ulaşım
Eğer araba kiralamadıysanız Ljubljana‘dan Bled’e ulaşabilmek için elinizde 4 seçenek bulunuyor.
1. Seçenek buraya çoğunluğun da yaptığı gibi Ljubljana Otobüs Terminali (Avtobusna postaja Ljubljana)‘nden Ljubljanski potniški promet (LPP)’ye bağlı Arriva Şirketi tarafından işletilen otobüsler ile gelmek.
Ljubljana Otobüs Terminali, şehrin banliyö, ulusal ve uluslararası otobüs bağlantılarını sağlıyor.
Şehirler arası ya da uluslararası seyahat için biletlerinizi bu küçücük açık hava terminalinden alıyorsunuz. Açıkçası bir başkentin böyle küçücük bir garı olması hakikaten yakışmadığı gibi oldukça da düşündürücü.
Ljubljana Jože Pučnik Havaalanı, Bled ya da Bohinj‘e gidecek otobüsler de bu terminalden yolun karşısındaki 28 Numaralı Duraktan kalkıyor.
Biz biletleri otelimiz de yakın olduğu için sabah çok talep olabileceğini de düşünerek yolculuk öncesi akşam terminalden aldık. Biletleri internetten ya da şoförden almak da mümkün. Bu otobüslerin zaman çizelgesi için tıklayınız.
Biz yolculuğumuzu efektif hale getirmek için planlama olarak önce Bohinj sonra Bled (6,3 €)’e gideceğimizden hattın en uzak noktası olan Bohinj bileti aldık. Kişi başı 8,7 € ücret ödedik.
Hemen belirteyim, burası aynı zamanda terminalin hemen karşısında bulunan Ljubljana Tren İstasyonu (Železniška postaja Ljubljana)’nun da önü.
Otobüsler, şehir merkezi ve Bled arasındaki başlıca duraklarda durup merkezde bulunan Bled Otobüs Terminali’ne gidiyor. Buradan da belirli saatlerde Bohinj’e doğru devam ediyor. İsterseniz ödemeyi nakit olarak otobüs şöförüne de yapabiliyorsunuz.
Yolculuk, uğranılan yerlere göre ortalama 1 saat 15 dakika sürüyor. Yeri gelmişken açsanız zaman da kaybetmemek adına durağın tam karşısında yolun diğer tarafında bir börekçi var. Gayet iyi Türkçe de anlıyor. Otobüs kalkmadan bir şeyler alıp yolculuk sırasında yiyebilirsiniz.
Eğer kalmayı planlamıyorsanız Bled Otobüs Terminali’nden Ljubljana Otobüs Terminali‘ne dönüş saatlerini de işinize yaracağını düşünerek buraya koydum. Burası turistlerin gözdesi olduğundan yaz kış fark etmez akşam saatlerinde Ljubljana‘ya dönüş de çok sıkıntılı oluyor.
O nedenle mümkünse Bled Otobüs Terminali’nden dönüş otobüsüne binmeyin. Bohinj’den gelen otobüslere 1 durak önceden binmeye çalışın. Kesinlikle hayat kurtarıcı bir bilgi.
Otobüsleri, Ljubljana Ulaşım Sistemi yazımız da anlattığım toplu taşıma bilet ve kartları ile kullanabilirsiniz. Bilet ya da kartınız hep yanınızda olmalı. Biletsiz yakalanırsanız, 40 €’ya kadar para cezası alabilirsiniz.
Bir diğer önemli bilgi de bu otobüslerde şifresiz wi-fi hizmeti sunuluyor. Bilginize…
Olumsuz bir durumu mutlaka karşılaşacağınızı düşündüğüm için yazıyorum. Slovenya’da gördüğüm tek olumsuzluk, sıraya girme bilinci. Maalesef burada pek çok yerde şahit olduğumuz bir durum. Kesinlikle sıraya girmiyorlar. Devamlı bir itiş kakış hali….Son derece rahatsız edici…
2. Seçenek buraya tren ile gelmek. Ljubljana Tren İstasyonu (Železniška postaja Ljubljana), Slovenya’nın merkez tren istasyonu. İstasyon aynı zamanda ülkedeki tüm aktarmaların da merkezi.
Bz oradayken geniş çaplı bir inşaat çalışması vardı. Sanırım istasyonu muhtemelen otobüs terminali ile birlikte artık başkente yakışır bir aktarma merkezi haline getirmeye çalışıyorlar.
Bahse konu istasyondan ünlü Bled Gölü‘ne de 2 seçenekli tren ile ulaşabilirsiniz. Bled merkezine demiyorum çünkü Bled merkezinden demiryolu geçmiyor.
Lesce-Bled Tren İstasyonu Bled için ana istasyon. Ljubljana’dan buraya ortalama 30 dakika bir tren kalkıyor ve yolculuk yaklaşık 45 ila 60 dakika sürüyor; ancak bahse konu istasyon Bled merkezinden yaklaşık 4-5 km uzakta yer aldığından, merkeze ulaşmak için trene bağlı çalışan otobüs veya taksi yolculuğu da yapmanız gerekiyor. Bu da kişi başı ödeyeceğiniz 5-7 € ücrete ilave otobüs ya da taksi ücreti ve 15-20 dakika ekstra zaman kaybı demek. Bu nedenle bu alternatifi tavsiye edemiyorum.
Diğer bir seçenek gölün batı yakasındaki Bled Jezero Tren İstasyonu. Bu istasyon da malesef Bohinj Demiryolu Hattı üzerinde hizmet veriyor. Yolculuk 1,5 saat sürüyor ve kişi başı 7,7 € ücret ödüyorsunuz. Bu istasyondan yürüyerek 10 dakika da gölün batı kıyısına inebilirsiniz. Ancak, buradaki aktarmalı tren seferleri Lesce-Bled ana hattına kıyasla çok daha seyrek ve çok daha yavaş. Muhteşem manzaralı bir yolculuk ise pozitif tarafı…
Eğer zamanınız varsa ve gölü batı yakasından gezerek görmek sonra Bled merkeze gitmek istiyorsanız bence harika bir seçim. Bled Adası’nın batı yakasına daha yakın olduğu dikkate alınırsa çok iyi bir planlama ile özellikle fotoseverler için harika bir gezi olabilir.
Trenleri, Ljubljana Ulaşım Sistemi yazımız da anlattığım toplu taşıma bilet ve kartları ile kullanabilirsiniz. Bilet ya da kartınız hep yanınızda olmalı. Biletsiz yakalanırsanız, 40 €’ya kadar para cezası alabilirsiniz.
3.Seçenek buraya taksi ile gelmek. Mesafe ortalama 55 km. Araba kiralayıp da buraya 40 dakikada gelebilirsiniz ama otoparkların yazın dolu olduğunu ve günlük ortalama 15 € bedel ödeyeceğinizi de unutmayın.
Taksileri siyah harflerle “TAKSİ” yazan sarı tabeladan tanıyabilirsiniz.
Taksiler, ister geleneksel lisanslı taksileri ister Uber vb. araç çağırma uygulamalarını kullanın, Ljubljana ve çevresinde dolaşmak için rahat bir yol sunuyor.
Ljubljana ve çevresinde taksi çağırmak için kullanabileceğiniz birçok taksi uygulaması mevcut. En popülerleri Uber. İçinizin rahat etmesi için ücret tahmini ve GPS takibiyle hızlı teslimat hizmeti sunuyorlar.
Ljubljana ve çevresinde taksiye binmenin 2 yolu var;
İlki uygulamalar ile taksi çağırmak. Böylece yolculuğunuzu uygulama üzerinden gördüğünüz ücret ile ayırtıp sürücünüzü de gerçek zamanlı olarak takip edebilirsiniz. (Ort.50 €)
İkincisi yoldan taksi çevirmek veya taksi duraklarından taksiye binmek. Bu durumda uygulamanın 2 katı ücret isteyebiliyorlar. Kesinlikle vermeyip pazarlık yapın. (Ort.100 €)
Ljubljana ve çevresinde taksi ücretleri taksimetreli olup durakta bekleyen taksi başlangıç ücreti 0,80 €-1,50 €, km ücreti 0,70-1,70 €.
Biz şehir merkezli bir çok hareketimizde hava alanında tanışıp bize yakın hissettiğimiz Tarık isimli Boşnak arkadaşın taksisini kullandık. Daha hesaplı ödemeler yaptık. Telefon numarasını buraya bırakıyorum. +386 70 355 215
4. Seçenek buraya rehber eşliğinde turla gelmek. Turlar otel kalkışlı, kişi başı 50-70 € ücret ödemeli oluyor. Bohinj’e de götürüyorlar. Tercih tabii ki sizin ancak bu para ile neredeyse ailece hem adadaki Bled Kilisesi (Sveta Marija Vnebovzeta na Otoku)ni hem de Bled Kalesi (Blejski grad)’ni gezebilirsiniz. Bled bence rehberle gezilecek kadar zor bir yer değil. Seçim tabii ki sizin.
–Jože Pučnik Havaalanı (LJU) Bled Ulaşım
Slovenya’nın en büyük havaalanı olan Ljubljana Jože Pučnik Havaalanı, Bled‘in yaklaşık 35 km güneybatısında bulunuyor.
Eğer araba kiralamadıysanız havaalanından Bled‘e ulaşabilmek için elinizde 2 seçenek bulunuyor.
1. Seçenek buraya çoğunluğun da yaptığı gibi havaalanından Ljubljanski potniški promet (LPP)’ye bağlı Arriva Şirketi tarafından işletilen otobüsler ile gelmek.
Terminalin hemen ön tarafındaki duraklardan kalkan otobüsler Ljubljana, Kranj ve Bled şehir merkezlerine doğrudan sefer yapıyor.
Ortalama 2 saatte bir kalkan otobüsler, havaalanı ve Bled arasındaki başlıca duraklarda durup Bled merkezine gidiyor.
Otobüslerin karşılıklı çalışma saatlerinin fotoğrafını çektim. Gördüğünüz gibi havaalanından Bled’e ya da Bled’den havaalanına yolculuk için kişi başı 4,1 € ödeniyor.
Yolculuk uğranılan yerlere göre ortalama 30-40 dakika sürüyor. İsterseniz ödemeyi nakit olarak otobüs şöförüne de yapabiliyorsunuz.
Otobüsleri, Ljubljana Ulaşım Sistemi yazımız da anlattığım toplu taşıma bilet ve kartları ile kullanabilirsiniz. Bilet ya da kartınız hep yanınızda olmalı. Biletsiz yakalanırsanız, 40 €’ya kadar para cezası alabilirsiniz.
Bir diğer önemli bilgi de bu otobüslerde şifresiz wi-fi hizmeti sunuluyor. Bilginize…
Olumsuz bir durumu mutlaka karşılaşacağınızı düşündüğüm için yazıyorum. Slovenya’da gördüğüm tek olumsuzluk, sıraya girme bilinci. Maalesef burada pek çok yerde şahit olduğumuz bir durum. Kesinlikle sıraya girmiyorlar. Devamlı bir itiş kakış hali….Son derece rahatsız edici…
2. Seçenek uygun fiyatlı shuttle servisler. Eğer otobüs beklemek istemiyorsanız Bled‘e shuttle servisler de kalkıyor. Biletlerinizi https://www.goopti.com/en/ adresinden önceden veya vardığınızda Terminal B’de bulunan servis satış noktasına bizzat giderek satın alabilirsiniz.
Servis ücreti Bled merkezi için kişi başı 9 €. Yolculuk, uğranılan yerlere göre ortalama 40-50 dakika sürüyor. Maalesef biz uçaktan inip satış noktasına vardığımızda servislerin dolduğunu söylediler.
Bu servisleri kullanabilmek için hem servisin havaalanına dönüşünü hem de gelecek uçakları beklemeniz gerekiyor. Bu nedenle bu servisler için önceden rezervasyon yapmak daha doğru. Yoksa bizim gibi taksi kullanmak zorunda kalırsınız.
3.Seçenek Bled’e taksi ile gitmek. Üzerinde sarı tabela bulunan taksiler terminal binasının geliş çıkışının hemen dışında bulunuyor.
Mesafe ortalama 55 km. Araba kiralayıp da buraya 40 dakikada gelebilirsiniz ama otoparkların yazın dolu olduğunu ve günlük ortalama 15 € bedel ödeyeceğinizi de unutmayın.
Taksiler, ister geleneksel lisanslı taksileri ister Uber vb. araç çağırma uygulamalarını kullanın, Ljubljana ve çevresinde dolaşmak için rahat bir yol sunuyor.
Ljubljana ve çevresinde taksi çağırmak için kullanabileceğiniz birçok taksi uygulaması mevcut. En popülerleri Uber. İçinizin rahat etmesi için ücret tahmini ve GPS takibiyle hızlı teslimat hizmeti sunuyorlar.
Havaalanından taksiye binmenin 2 yolu var;
İlki uygulamalar ile taksi çağırmak. Böylece yolculuğunuzu uygulama üzerinden gördüğünüz ücret ile ayırtıp sürücünüzü de gerçek zamanlı olarak takip edebilirsiniz. (Ort.50 €)
İkincisi taksi duraklarından taksiye binmek. Bu durumda uygulamanın 2 katı ücret isteyebiliyorlar. Kesinlikle vermeyip pazarlık yapın. (Ort.75 €)
Ljubljana ve çevresinde taksi ücretleri taksimetreli olup durakta bekleyen taksi başlangıç ücreti 0,80 €-1,50 €, km ücreti 0,70-1,70 €.
Biz şehir merkezli bir çok hareketimizde bize yakın hissettiğimiz Tarık isimli Boşnak arkadaşın taksisini kullandık. Daha hesaplı ödemeler yaptık. Telefon numarasını buraya bırakıyorum. +386 70 355 215
Bled Adası Ulaşım
Göl üzerindeki iskelelere ya da adaya Pletna adı verilen geleneksel teknelerle ulaşabilirsiniz. Bu tekneler gölde dalış deneyimi için de kullanılıyor. Yeri gelmişken muhtemelen ilk defa duyduğunuz Pletna nedir? onu da anlatalım.
Venedik gondol teknesinin konseptine göre tasarlanmış, ahşap, düz tabanlı, gondollardan farklı kendine özgü özellikleri de olan Bled Gölü’ne özgü teknelere bu adı vermişler.
Yerel halk tarafından inşa edilen teknenin kökenleri 1590 yılına kadar uzanıyor. İsmin kökenini açıklayan çeşitli hikayeler var. İlk açıklamaya göre pletna teknesi adını, eskiden hasırdan (pleten) yapılmış olan çatısından almış. Diğer bir inanışa göre ismin Almanca “düz tabanlı tekne” anlamına gelen ” plateboot ” kelimesinden geldiğini düşünülüyor.
Tekne; 7 m uzunluğunda, 2 m genişliğinde ve 18 kişi kapasiteli. Teknenin sivri bir pruvası ve yolcuların binmesini kolaylaştırmak için basamaklı genişletilmiş bir kıç kısmı var. Yolcuları güneşten ve diğer hava koşullarından koruyan renkli bir tente ile donatılmış olduğu için uzaktan bile tanıyabilirsiniz.
Tekne, herkesin yapamayacağı oldukça saygın bir meslek olan “pletnar” tarafından yönlendiriliyor. Pletnar, ayakta durarak 2 kürekle kürek çektiği özel “dümen” tekniğiyle tekneyi hareket ettiriyor.
Maria Theresa döneminde pletna teknelerinin mülkiyet hakları, ekim için daha verimsiz topraklar alan çiftçilere verilmiş. Pletna kürekçisi unvanı nesilden nesile aktarılmış, bu nedenle “Pletnarstvo” mesleği yüzyıllar boyunca aynı ailelerde kalmış.
Günümüzde gölde Park Hotel’in önünde, Mlino ve Velika Zaka’da olmak üzere 23 pletna teknesi bulunuyor. Bu tekneleri kullanarak Bled Adası’na gidebilir ve Bled Gölü kıyısındaki villaları görebilirsiniz.
Bled Adası’na geleneksel Pletna Teknesi ile Mlino İskelesi’nden gidiş-dönüş ulaşım ücreti yetişkinler için 20 €, 4-12 yaş arası küçük çocuklar için 10€. Ücret nakit ödeniyor.
Tekne ile adaya ulaştığınızda size adada 40 dakika gezi zamanı veriyorlar. Adadaki Gotik kiliseye girmek veya çan kulesine tırmanmak (içeri girmeyi tercih ederseniz) ulaşım ücretine dahil değil. Bilginize..
Bled Gölü Oluşumu ve Bugün
Bled Gölü’nün bugünkü eşsiz şekli tesadüfen ortaya çıkmamış. Yıllar içinde Bohinj buzulunun açtığı tektonik bir çukur, bir zamanlar bugünkü gölün bulunduğu yerdeymiş. Buzulun yolu, sürekli olarak aşındırılan devasa bir kaya tarafından engellenmiş ve geriye sadece bugünkü ada kalmış.
Buz eriyince de havza suyla dolmuş, böylece 2,12 km uzunluğunda ve 1,30 km genişliğinde bazı yerlerde 30 m derinliğe kadar ulaşan ve dalgıçlar arasında oldukça popüler olan Bled Gölü ortaya çıkmış.
Gölün kökeni hakkındaki efsaneye göre eskiden Bled Gölü’nün bulunduğu yerde su yokmuş, bunun yerine dağ perilerinin geceleri dans ettiği küçük bir tepe ve kayanın bulunduğu bir çayır vadisi varmış. Çobanlar vadide koyunlarını otlatır, koyunlar da peri kayasının etrafındaki otları yermiş.
Periler, otların yumuşak kalması için çobanlardan dans alanlarının etrafına çit çekmelerini istemiş. Çobanlar bu isteği dikkate almamış.
Bir gün en genç ve en güzel peri dans ederken bacağını kırmış. Öfkeli periler, vadinin suyla dolması için pınarları ve dereleri çağırmış. Gölün ortasında, perilerin yıldızlı gecelerde dans edebileceği bir ada olarak sadece kayanın bulunduğu tepe kalmış.
Efsane bir yana gölün tektonik yapısı sadece gölün kendisini şekillendirmekle kalmamış, aynı zamanda sıcaklığın 20°C’nin altına düşmediği gölün doğu tarafında birçok termal kaynağın ortaya çıkmasına da katkıda bulunmuş.
Bugün termal kaynaklar şu anda fotoğrafta görülen Grand Hotel Toplice, Hotel Park ve Rikli Balance Hotel’in 3 otel havuzunda kullanılıyor. Hotel Park ve Rikli Balance Hotel’de su ayrıca ısıtılırken, Grand Hotel Toplice’de 22°C’deki orijinal termal suda serinleyebilirsiniz. Ayrıca suyu bir bardağa döküp içerek de şifalı etkilerini hissedebilirsiniz .
Gölün sıcaklığı yazın 25°C’ye ulaşırken, kışın 4°C’ye kadar düşebiliyormuş. Kışlar çok soğuk geçerse, göl yüzeyi de donuyormuş. Göl donunca insanlarda göl yüzeyinde buz pateni yapıyormuş. Ancak biz oradayken böyle bir şey ile karşılaşmadık.
Bugün gölde sazan, yayın balığı ve göl alabalığı da dahil olmak üzere 19 balık türü yaşamaktaymış. Ördekler ve kuğular ile çeşitli bitkiler de gölün yüzeyinde görülebiliyor.
Bled Gezilecek Yerler
Bled Gölü’nün çevresini tam tur yürümek bence en ideal alt program olmalı. Eğer fotoğraf çekerek tam tur yaparsanız yaklaşık 7 km mesafeyi hiç zorlanmadan 2 saatte yürüyebilirsiniz. Bled’de Aralık ayı ortalama sıcaklıkları -2°C ile 4°C arasında değiştiği için, termal giysiler, rüzgar geçirmez bir ceket ve sağlam, su geçirmez ve iyi tutuşlu botlar şarttır.
-Noel Pazarı
Bled’in büyüleyici ancak küçük Noel Pazarı, her yıl göl kenarı gezinti yolunda genellikle Kasım sonlarında açılııp Ocak ayının ilk haftasına kadar devam ediyor. Pazar her gün 16:00-22:00 saatleri arasında açık oluyor.
Yerel halk bu döneme Kış Masalı diyor.
Tabii ki büyük şehirlerin pazarlarını beklemeyin. Geceleri gölden gelen ışıkla aydınlatılan ada kilisesi, göl donduğunda yapılan buz pateni ve yoğun sezondan çok farklı, sakin bir kış atmosferi. Ancak yanında da kocaman huzur.
Yol boyunca ışıl ışıl süslenmiş ahşap tezgahlarda çoğu yerel zanaatkarlar tarafından el yapımı olan çeşitli geleneksel Sloven hediyelik eşyaları ve mevsimlik süslemeler satılıyor.
Sunulan ürünler arasında seramik, takı, örgü, bal, brendi, tatlılar ve kuru meyve gibi geleneksel Sloven hediyelik lezzetleri de yer alıyor.
Avrupa’nın en yoğun ormanlık ülkelerinden biri olan Slovenya’nın ormanları değerli bir kaynak ve ülke birçok yetenekli zanaatkâra ev sahipliği yapıyor.
Özellikle yüksek kalitede olan el oyması ahşap eşyalar arasında mutfak gereçleri, kesme tahtaları ve aksesuarlar bulunuyor.
Tabii ki pazarda sadece hediyelikler yok. Cermen, Latin ve Slav kültürlerinin kesişme noktasında yer alan Slovenya mutfağı, her zaman hem halkının hem de coğrafyasının çeşitliliğinden etkilenmiş. Tarlalardan ve bahçelerden taze malzemeler toplamak ve temin etmek, Sloven mutfak geleneğinin önemli bir parçası zaten.
Dolayısıyla pazarda gezerken harika yöresel tatlarla da karşılaşacaksınız. Bu konuyu parçalı anlatmamak adına Bled Ne Yenir? Nerede Yenir? başlığı altında anlattım.
Noel kapsamındaki günlük eğlenceler, fırıncılık gösterilerinden şarap tadımlarına ve canlı müziğe kadar birçok farklı biçimde karşımıza çıkıyor.
En ünlü ve en güzel etkinliklerden biri de, bölgenin en ünlü öykülerinden biri olan ama sadece 25 Aralık akşamı canlandırılan ” Batık Çan Efsanesi”ni canlandıran Noel Günü ışık gösterisi.
Her yıl, yerli halk ve ziyaretçiler 25 Aralık akşamı gölün etrafında toplanarak kocasının ölümünden sonra perişan olan genç bir dul kadının, tüm altın ve gümüşlerini toplayıp adanın şapeli için bir çan yaptırdığı, ancak daha sonra fırtınanın çanı taşıyan tekneyi yutmasıyla çanın gölün dibine battığını anlatan hikayeyi canlandıran oyuncuları izliyor.
Gösteri sırasında, dalgıçlar ışıklardan yapılmış bir çanı ses, ışık ve ateş gösterisiyle sudan çıkarıyorlar.
–Bled Adası (Blejski otok, Bled)
Adada bulunan Meryem’in Göğe Kabulü Kilisesi (Cerkev Marijinega vnebovzetja) hem gölün hem de Slovenya’nın sembolü olarak görülüyor. Ancak adadaki kilise kadar adanın kendi tarihi de Sloven tarihinde önemli bir yere sahip.
Bled Adası’nın tarihine dair ilk izler, MÖ 11. ila 8. yüzyıllar dönemi ve 9. ila 10. yüzyıllar Slav yerleşimine kadar uzanıyor.
Adada kilise inşa edilmeden önce, muhtemelen erken Orta Çağ’da aynı yerde pagan yaşam ve doğurganlık tanrıçasına adanmış bir tapınak bulunuyormuş. Bu tapınak ve çevresinin de Antik Slav Kült Alanı olduğu değerlendiriliyor. Yapılan kazılarda bu dönemlere tarihlenen iskeletlerin olduğu 124 mezar bulunmuş.
745 yılındaki Hristiyanlaştırma faaliyetlerinden sonra, eski Slav tapınağının yerine Meryem’in doğumuna adanmış bir şapel inşa edilmiş. Kazılarda rastlanan Ön-Romanesk şapelin temelleri de o döneme aitmiş. Bu temeller, bugün bölgede o dönemlerden kalma tek kült obje örneği kabul ediliyor.
Şapelin yerine ilk tuğladan yapılmış kilise, 1142 yılında Aquileia patriği Pellegrino tarafından kutsanmış.
1465 yılında burada bulunan kilise yıkılmış. Yerine tek nefli Gotik tarzda bir kilise inşa edilmiş. İnşa edilen kilise, 1465 yılında ilk Ljubljana piskoposu Kont Žiga Lamberg tarafından kutsanmış. Kilisenin en belirgin özelliği, karabuğday taneleri olarak adlandırılan gözenekli taştan yapılmış olması ve 52 m yüksekliğindeki bağımsız çan kulesiymiş.
1509 yılındaki depremde ağır hasar gören kilise erken Barok tarzda kapsamlı bir şekilde restore edilmiş. 1688 yılındaki yıldırım çarpmasında ağır hasar gören çan kulesi de birkaç kez yenilenmiş. O dönemden beri de kilisenin şekli korunmuş.
Sonuç olarak eski Gotik kiliseden günümüze sadece mihrap bölümündeki freskler, ana sunağı süsleyen ahşap Meryem Ana heykeli ve panoramik çan kulesinde bugün hala yankılanan 1 büyük ve 2 küçük çan kalmış.
Ünlü merdiven de o dönemden kalma. Merdiven 99 taş basamaktan oluşmakta. Bugün hala devam eden geleneğe göre; çiftler adadaki kilisede evlenmek istiyorsa, damadın gelini 99 basamağın tamamından yukarı taşıması gerekiyormuş.
Kilise nefinin üzerindeki çatı katında bulunan dilek çanının ise ayrı bir hikayesi bulunuyor.
“Dilek çanı” olarak bilinen bu çan, 1534 yılında İtalya’nın Padova şehrinde Franziskus Patavinus tarafından yapılmış. Efsaneye göre, o zamanlar Bled Kalesi’nde genç bir dul kadın yaşıyormuş. Kocası soyguncular tarafından öldürülmüş ve cesedi göle atılmış.
Bunun üzerine kadın kocası adına tüm gümüş ve altınlarını toplayıp adadaki şapele konulacak bir çan için para ödemiş. Ancak çan, şiddetli bir fırtına sonucu tekne ve kayıkçılarla birlikte battığı için adaya hiç ulaşamamış.
Kazadan sonra çaresiz dul kadın tüm eşyalarını satıp Roma’daki bir manastıra yerleşmiş. Bazı Bled sakinleri göldeki çanın sesinin hala açık gecelerde duyulabildiğini iddia etmiş.
Bu hikayeyi bilen Papa dulun ölümünden sonra vasiyetine uygun olarak yeni bir çan yaptırıp Bled Adası’na göndermiş. Bugün 3 kez çanı çalıp gölün merhametli hanımefendisini anan herkesin dileğinin de gerçekleşeceğine inanılıyor.
Adaya ulaşımı ulaşım başlığı altında yazdım. Adayı gezmek dışında Gotik kiliseye girmek veya çan kulesine tırmanmak (içeri girmeyi tercih ederseniz) isterseniz yetişkin başına fazladan 12 € ödeyeceksiniz. Bilginize…
-Straža
Burası için göle hakim 646 m yüksekliğinde panoramik bir tepe demek mümkün. Straža’ya tırmanış zor değil, ladin, meşe, ıhlamur ve huş ağaçlarıyla çevrili güzel bir patika boyunca yürüyebilirsiniz.
Tepeye hem keyifli ve kolay bir yürüyüş ile hem de telesiyej ile çıkabiliyorsunuz. Buranın özelliği gölün en güzel manzara seyir noktası olması.
Buradan gölün güneydoğu kıyısını ve tüm Bled Gölü’nü, kaleyi, Jelovica Platosu’nu ve Stol Dağını görebilirsiniz.
Yaz aylarında buradaki en popüler aktivite, 520 m uzunluğundaki pistte kızakla tepeden aşağıya doğru kaymak.
Burası tarihte de önemli bir yer olmuş. Bled’de sağlık turizminin öncüsü olan Arnold Rikli, tamamen yeni bir tedavi yöntemi getirerek Bled’e birçok ziyaretçi çekmiş.
Atmosferik terapileri, tüm katılımcıların uyması gereken sıkı bir program içeriyormuş. Hastalarını sabah erken kalkmaya, yürüyüş yapmaya, temiz hava solumaya, güneşlenmeye ve şifalı sularda yüzmeye teşvik ediyormuş.
Onun programlarında Straža, hastaların kendi kahvaltılarını yanlarında yedikleri ve dolaşımı hızlandırmak için yalınayak yürüdükleri sabah yürüyüşleri için popüler bir yermiş.
Bugün, Straža’nın tepesinde efsanevi şifacı Arnold Rikli’ye adanmış bir anıt da dikilmiş.
-Bled’deki Villalar
Bled’in mimarisi hakkında bilgi edinmek için, koruma altındaki muhteşem Bled villaları gerçekten önemli.
Bled’de 19. ve 20. yüzyıllarda inşa edilmiş 135 villa varmış. Bu villalar oldukça gösterişli ve görkemliymiş; bazılarının kendi kayıkhaneleri bile varmış.
Günümüzde bu villaların bazıları özel mülkiyette, bazıları da devlet mülkiyetinde protokol ve turizm amaçlı olarak kullanılıyor.
-Grad Köyü
Slovence’de “kale” anlamına gelen Grad köyü, MS 1004’ten sonra Bled’in mülkiyetine sahip olan Brixen Prens-Piskoposlarının kalesinin bulunduğu kayalığın hemen altında kurulmuş. Köyün adı ilk kez 1253 yılında tapu kayıtlarında geçmiş.
İlk yerleşim, zorlu erişim koşulları sayesinde savunma açısından en elverişli ortamı sunan kale platosunda kurulmuş. Güvenlik hissinin artmasıyla birlikte insanlar bugünkü yerleşim alanına taşınmaya başlamışdılar.
1602 yılında Grad’da irili ufaklı 46 çiftlik bulunuyormuş. Osmanlı akınlarına karşı savunma duvarına sahip olan eski Orta Çağ dönemi Aziz Martin Kilisesi’nin bulunduğu alana, 1904 yılında Viyanalı mimar Friedrich von Schmidt’in planlarına uygun olarak bugünkü yeni Gotik kilise inşa edilmiş.
1855 yılında, İsviçreli doğal şifa uzmanı Arnold Rikli, Bled’de turizmin daha da gelişmesine büyük katkı sağlayan ünlü iklim kür merkezini açmış.
1883 yılında, Slovenya’nın en büyük şairi France Prešeren’e (1800-1849) ithaf edilen ilk anıt, kilisenin aşağısındaki alana dikilmiş.
29 Haziran 1908’de köyde çıkan büyük bir yangın, yerleşimin büyük bir kısmını sadece yarım saat içinde kül etmiş.
Yeniden inşa sürecinin ardından, köy meydanındaki yaşlı ıhlamur ağacının yerine yenisi dikilmiş.
Grad köyü aynı zamanda Bled geleneğinin simgelerinden biri olan faytonculara (“fijaker”) da ev sahipliği yapmakta.
1870 yılında demiryolunun inşa edilmesinin ardından faytoncular, yolcuları Lesce İstasyonu’ndan Bled’e taşımaya başlamışlar.
Faytonculuk hizmeti verme hakkı sınırlı sayıda aileye tanınmış ve bu uygulama günümüze kadar varlığını sürdürmüş.
Grad köyü, kısmen AB fonları kullanılarak 2011 yılında yenilenmiş. Köy alanı dahilinde bugün Bled Otobüs Terminali, Bled Kalesi, Festival Salonu, Lido ve Kayıkhane’de 4 Yüzme Alanı, Mezarlık, Spor Parkı, Spa Parkı, Aziz Martin Kilisesi, Şair Prešeren Anıtı bulunuyor.
Kale tepesine giden yollar, uygun şekilde aydınlatılmış ve çitlerle çevrili oldukları için Bled’deki en iyi düzenlenmiş yürüyüş parkurları arasında gösteriliyor.
-Aziz Martin Kilisesi (Cerkev sv. Martina, Bled)
Aziz Martin Kilisesi’nin bulunduğu yerdeki ilk şapel Grad Köyü’nün bulunduğu alana 1000 yılından önce inşa edilmiş.
Mevcut neo-Gotik kilise, 15. yüzyıldan kalma eski Gotik kilisenin yerine 1904 yılında inşa edilmiş.
Radovljica’lı restoratör Janez Vurnik de kilisenin iç mekanına sanatsal olarak katkıda bulunmuş. Kendisi kilisedeki plastik parçaların çoğunu tasarlamış ve en iyi Carrara mermerinden yapmış.
Kilise ve çevresindeki sanatsal ve mimari eserler çeşitli üslup ve dönemleri yansıtmakta.
Kilisenin iç kısmı, 1932-1937 yılları arasında akademisyen ressam Slavko Pengov tarafından fresklerle süslenmiş.
2. Dünya Savaşı’ndan önce, en büyük Sloven mimar olarak kabul edilen Jože Plečnik, kilisenin önünde bulunan bahçeli yol kenarı türbesini tasarlamış.
Kilisenin günümüze kadar korunmuş duvarları 15. yüzyıla kadar uzanmakta ve Türk istilaları dönemini hatırlatmaktaymış.
-Grad Hill
Burası için kaleye çıkarken içinden geçeceğiniz harika orman diyebilirim. Gölün kuzey tarafında görkemli bir şekilde yükselen büyük bir kaya uçurumu, bu güzel ağaçlık alanı da Bled’e ve göle hakim kılıyor.
Orta Çağ’dan beri bu uçurumun üzerinde bir kale bulunuyor. Bu nedenle tepeye de bu kalenin adı verilmiş.
Kaleye, işaretlenmiş yürüyüş yolundan veya sizi kale duvarlarına götüren asfalt yoldan ulaşabilirsiniz.
Kale tepesine giden yollar, uygun şekilde aydınlatılmış ve çitlerle çevrili oldukları için Bled’deki en iyi düzenlenmiş yürüyüş parkurları arasında gösteriliyor.
-Bled Kalesi (Blejski grad)
Gölden yaklaşık 150 m yükseklikteki olağanüstü konumu, korunmuşluğu ve göl ile Slovenya’nın sembolü haline gelmiş ikonik ada kilisesi üzerindeki nefes kesen manzarası hep birlikte buraya gelen herkesi yüzyıllardır büyülüyor.
Kalenin adı tarihi kayıtlarda ilk olarak 1011 yılında geçmiş. Bu nedenle Slovenya’nın en eski kalelerinden biri olarak gösteriliyor.
Tarihsel olarak da Orta Avrupa ile bağlantılı olan kale, burada düzenlenen etkinlikler, restoran ve kafesi ile bugün hala canlı bir kültür merkezi olmaya devam ediyor.
Kale ile ilgili daha detaylı bilgi için mutlaka Bled Kalesi Gezisi başlıklı yazımızı da okuyunuz.
Bled Ne Yenir? Nerede Yenir?
Madem Noel’de buradayız. Önceliğimiz de yemekten ziyade içimizi ısıtacak bir kahve eşliğinde yiyebileceğimiz harika Noel Tatlıları olmalı.
-Potica
Giderseniz Bled Adası’nda Slovenya’nın en ünlü tatlılarından biri olan Potica da yapılıyor. Özellikle Ljubljana da çok tutulan bir tatlı. Bu nedenle sadece bu tatlının satıldığı dükkanlar var.
Potica için içerisinde çeşitli dolgu malzemeler bulunan küp gibi şekillendirilmiş kek tatlı diyebilirim. Bence en güzeli cevizli ve çikolatalı olan. Bunun dışında çok farklı dolgu malzemeleri de kullanılmakta.
Özellikle kahvenin yanında harika gidiyor. Küçük gibi görünse de bir tanesi bir kişi için yeterli fazlasıyla yeterli oluyor. Gereksiz pahalı bulsam da denemenizi tavsiye ederim.
-Kremsnita ve Riklijeva rezina
Kalenin alt avlusunda harika bir de kafe var. Şartlara bağlı olarak Noel’de de açık oluyor. Burada, yerel lezzetlerin otantik bir deneyimini sunan birinci sınıf Sloven şaraplarının, el yapımı biraların ve ev yapımı içeceklerin tadına bakabilirsiniz.
Tabii ki burada önceliğiniz seçeceğiniz sıcak ya da soğuk kahve eşliğinde (2-5 €) elbette Bled’in kraliçesi olan ünlü kremalı tatlı Kremsnita olmalı (4,5 €).
Bu tatlıya muhallebi kreması ile doldurulmuş tabakalı bir kek diyebiliriz. Ülkede Bled tatlısı olarak da biliniyor. Biz bu tatlıyı hem hafif hem de güzel bulduk.
Önereceğimiz diğer tatlı ise Riklijeva rezina (5 €). Bu tatlı da internette yazılanlara göre Kremsnita gibi top almaya aday bir tatlı.
Tereyağlı hamur katmanlarında vanilyalı krema ve kayısı kullanılıyor. Oluşum ise çikolata ile kaplanmış.
Tatlıyı ilk olarak Bled Sağlık Merkezi’nde çalışan İsviçreli şifacı Arnold Rikli (1823-1906)’nin misafirlerine sunduğu söyleniyor.
İlgilenirseniz Potica burada da satılıyor (3,8 €)
Kafe gördüğünüz gibi bu tatlılar eşliğinde Bled Gölü ve adasının en güzel manzaralarından birini seyretme fırsatı da sunuyor. Eğer Noel’de kafe kapalı olursa bu tatlıları Bled merkezinde de yiyebilirsiniz. Tabii ki böyle bir manzara eşliğinde yemek gibi olmaz.
Bunların dışında Bled Noel Pazarı, bölgenin en popüler bayram lezzetlerinden bazılarını denemek için harika bir fırsat sunuyor.
Gördüğümüz kadarıyla Kranjska Klobasa (Carniola sosisi), açık ateşte asılı bir kazanda pişirilen Jagnječa Obara (Kuzu Güveç), geleneksel Sloven patates dolgulu mantısı žlikrofi, ızgara kestane ve bunların yanında Kuhano vino (sıcak şarap) en çok satılan ürünler arasında…
Tabii vatanı burası olan yöresel tatlardan bizim de çok sevdiğimiz kumpir. Yalnız onların kumpirleri bizimki gibi değil tatsız tuzsuz ve tereyağsız. Buralardan gelse de kumpirde biz kesinlikle daha iyiyiz.
Ancak kestanede de onlar bizden iyi. En azından sıcacık kestaneleri bizden çok çok ucuza yiyiyorlar.
Bled Alışveriş
Yukarıda da anlattığım gibi Noel tezgahları çeşit çeşit otantik hediyeler ile dolu. Bu nedenle size daha özel bir şeyden bahsedeceğim.
Tavus kuşu veya at şeklinde ahşap kolyeler popüler süs eşyaları arasında yer alıyor. Bu amblemler, 6. yüzyılda Bled Gölü’nün üzerindeki uçurumda bir yerleşimde yaşayan genç kadınlar tarafından takılıyormuş. Şimdi ise bölgenin sembolleri haline gelmiş. Bence harika bir otantik hediye olur.
Bled Nerede Kalınır?
Hotel Park (sağlık merkeziyle birlikte) ve Rikli Balance Hotel, kapalı ve açık ısıtmalı havuzlarıyla Bled’deki en iyi kış konaklama yerleri. Vila Bled ise özel günler için ideal.
Bunların dışında merkeze yakın aile boyu dairelerin fiyatları genellikle gecelik 120 ila 200 € arasında değişmekte.
Değerlendirme
Bled Gölü, Noel’i geçirmek ve doğayla iç içe olmak isteyenler için mükemmel bir yer. Ljubljana’yı merkez yapıp 1-2 burada konaklamak gerçekten harika olur.
Bled Gölü’nde çok şey yapmanıza gerek yok; kaleyi ve adayı gördükten sonra sadece yürüyüş yapın, oturun ve suya bakın yeter. O güzel kış masalından nasıl bir haz alacağınızı inanın tahmin bile edemezsiniz.
Slovenya ile ilgili diğer yazılara Slovenya Gezi Rehberi‘nden ulaşabilirsiniz. Bölgesel planlama yapıyorsanız Orta Avrupa Gezi Rehberi‘ne bakmayı unutmayın. Sağlıcakla Kalın.
Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled Noel’de Bled
